التراسونیک چیست؟ | کاربرد و اصول دستگاه التراسونیک آزمایشگاهی

کلمه التراسونیک یا Ultrasonic به معنای فراصوت است. محدوده فرکانسی شنوایی افراد متفاوت است و با بالا رفتن سن این بازه کاهش می‌یابد.محدوده فرکانس شنوایی انسان 20 هرتز تا 20000 هرتز است. محدوده فرکانسی امواج فراصوت 40 کیلو هرتز تا چندین مگا هرتز میباشد. به این نکته باید توجه کرد که اصطلاح “فراصوت”، با “مافوق صوت” به انگلیسی Supersonic)) که برای سرعت بالاتر از سرعت صوت استفاده می‌شود، متفاوت است.
امواج فراصوت همانند امواج دیگر خواص شکست، پراش، بازتاب و عبور دارند. این امواج به سه روش مکانیکی، مغناطیسی و الکتریکی ایجاد میشوند

کاربرد های التراسونیک (اولتراسونیک)
امواج فراصوت، کاربردهای فراوانی از جمله در لیزر، تخلیه الکتریکی برای بهبود خواص سطحی و افزایش نرخ باربرداری، سنجش فاصله، عمق مخزن، شستوشوی دقیق ظروف آزمایشگاهی، تعیین فشار خون بیمار، همگن کردن مواد مذاب، جوشکاری مواد غیر همجنس، ریختهگری، تراشکاری، فرزکاری، سوراخکاری و غیره دارد .

یکی از مهم ترین کاربردهای امواج فراصوت در شستشوی التراسونیک است. برای این کار قطعه مورد نظر برای شستشو در مایعی که معمولاً آب است، غوطه ور میکنند. مایعی که قطعه در آن غوطه ور شده است با فرکانس و شدت بسیار بالایی به ارتعاش در میآید و این ارتعاشات منجر به مرتعش شدن قطعه درون مایع شده و آلودگیها را از آن جدا میکند.

به منظور اتصال قطعات پلاستیکی، پلاستیکی به فلزات و به طور کل، جوش و اتصال مواد غیر هم جنس،از امواج فراصوت استفاده میشود. در این نوع جوشکاری با قرار دادن قطعات در معرض حرکت ارتعاشی با فرکانس ثابت حرارت داده میشوند و به هم متصل میشوند و یا به اصطلاح جوش میخورند.

جالب است بدانید از امواج فراصوت در پزشکی نیز استفادههای فراوانی میشود. از جمله میتوان به جراحی توسط چاقوی التراسونیک، تخریب سلول های بدخیم، عمل آب مروارید چشم، پیشگیری از پوسیدگی، جرم گیری و عصب کشی دندانها، شکستن سنگ کلیه، مثانه و کبد، برداشتن چربی اضافی بدن )لیپوساکشن(، برداشتن بافتهای مرده و مواد خارجی زخم و هم چنین استفاده در سونوگرافی اشاره کرد .

از آنجا که همگن سازی محلول‌های ویسکوز، ترکیبات نانو، محلول‌های پلیمری و … توسط همزن‌های مکانیکی به سختی صورت می گیرد یا محدودیت فنی وجود دارد، استفاده از هموژنایزر اولتراسونیک سبب تهیه محلول‌های کاملا یکنواختی از موارد فوق می شود. در واقع با استفاده از قابلیت‌های امواج فراصوت می‌توان ذرات مایع یا جامد سخت یا نرم را به طور مناسب همگن نمود.

در دستگاه کروماتوگرافی برای حذف گازهای محلول در فاز متحرک میتوان از حمام التراسونیك استفاده نمود. گازهای محلول اغلب اكسیژن و نیتروژن هستند كه با تشكیل حباب باعث پهن شدن پیك شده و علاوه بر این اغلب با عملكرد آشكارسازها تداخل میكنند.